Βράζουμε ελαφρά το χταπόδι με 1 φλιτζάνι νερό σε πολύ σιγανή φωτιά.Μισή ώρα από την ώρα βρασμού είναι αρκετή. Το νερό του (αν περισσέψει) το φυλάμε.

Ετοιμάζουμε τις ντομάτες όπως για τα κλασσικά γεμιστά. Την ψίχα τους την προσθέτουμε στη γέμιση. Αν γεμίσουμε μόνο μελιτζάνες, τότε θα χρειαστούμε 5 μέτριες ντομάτες στη γέμιση.

Χαράζουμε κάθε μελιτζάνα, την αλείφουμε πολύ καλά με ελαιόλαδο και μόλις το απορροφήσει την αλείφουμε και πάλι, επαναλαμβάνουμε 2-3 φορές.

Γεμίζουμε και την χαρακιά με λάδι και ψήνουμε στο γκριλ αλλά σε απόσταση, στο μεσαίο διάζωμα του φούρνου. Μόλις μαλακώσει από τη μια μεριά γυρίζουμε και από την άλλη.

Αν χρειαστεί προσθέτουμε λίγο ελαιόλαδο.

Αν προτιμάμε τα τηγανιτά, τις τηγανίζουμε όπως κάνουμε για τα παπουτσάκια.

Μόλις ψηθούν και μαλακώσουν αρκετά τις βγάζουμε και με ένα κουτάλι πιέζουμε την ψίχα της μελιτζάνας ώστε να σχηματιστεί μια βαρκούλα.

Σοτάρουμε το κουκουνάρι με μια κ.σ ελαιόλαδο και το κρατάμε σε ένα πιατάκι.

Σοτάρουμε το χταπόδι με τα κρεμμύδια με το 1/4 φλυτζ. λάδι και τα αφήνουμε να μαλακώσουν για 5 λεπτά σε σιγανή φωτιά με το καπάκι κλειστό.

Προσθέτουμε τις ντομάτες, το ζωμό του χταποδιού και αφήνουμε να πάρουν μια βράση. Κρατάμε 2 κ.σ ελαιόλαδο για να αλείψουμε τα γεμιστά και το υπόλοιπο το προσθέτουμε στη γέμιση. Προσθέτουμε το ρύζι, το κουκουνάρι και τα υπόλοιπα υλικά και βράζουμε για 5 λεπτά.

Γεμίζουμε με το μίγμα τις μελιτζάνες και αν θέλουμε τις σκεπάζουμε με ροδέλες ντομάτας.

Αν μας αρέσουν με ξεροψημένη κρούστα καλύπτουμε τις μελιτζάνες με βρεγμένη λαδόκολλα πριν τις ψήσουμε δίχως να βάλουμε τις ροδέλες ντομάτας.

Γεμίζουμε και τις ντομάτες όπως συνήθως για τα γεμιστά, βάζουμε τα καπάκια τους. Αλείφουμε με λίγο λάδι.

Ψήνουμε στο φούρνο για 45-60 περίπου λεπτά.