Καθαρίζουμε και πλένουμε πολύ καλά τον γαύρο ή την σαρδέλα, αφαιρώντας το κεφάλι, τα εντόσθια και όσον αφορά τις σαρδέλες και τα λέπια τους. Στη συνέχεια τα τοποθετούμε σε ένα βαθύ μπολ και αφήνουμε τον γαύρο 12 ώρες σκεπασμένο με το ξύδι. Εάν πρόκειται για σαρδέλα την αφήνουμε περισσότερο, επειδή είναι ποιο μεγάλη, περίπου 18 ώρες και αφού ελέγξουμε αν ξεκοκαλίζεται εύκολα.

Στη συνέχεια αφαιρούμε τα ψαράκια από το ξύδι, τα ξεκοκαλίζουμε προσεκτικά ώστε να βγουν ακεραία, τα κόβουμε στη μέση κατά μήκος και τα απλώνουμε ένα-ένα επάνω σε αρκετό απορροφητικό χαρτί κουζίνας ούτως ώστε να τραβήξουν το επί πλέον ξύδι.

Παίρνουμε ένα μακρόστενο ή τετράγωνο σκεύος που να κλείνει καλά, ρίχνουμε ελαιόλαδο στον πάτο του και στρώνουμε παράλληλα μια σειρά από το ψάρι. Το αλατίζουμε κατά τη γεύση μας (δεν χρειάζεται ιδιαίτερα πολύ αλάτι λόγω της έντονης γεύσης από το ξύδι), και μετά προσθέτουμεα) σκόρδο λεπτοκομμένο σε φετάκια και λίγη λιαστή ντομάτα ή β) καυτερή πιπερίτσα κατά το γούστο μας και λίγη λιαστή ντομάτα. Καλύπτουμε με ελαιόλαδο και συνεχίζουμε την επόμενη σειρά σταυρωτά εναλλάξ μέχρι να τελειώσουν τα ψαράκια.

Το κρατάμε στο ψυγείο για αρκετό χρονικό διάστημα γιατί λόγω του ελαιόλαδου δεν αλλοιώνεται και συνοδεύει ευχάριστα από όσπρια μέχρι ποικιλία για ουζάκι ή τσίπουρο.