Blanching (ή, πιό απλά, ζεμάτισμα)

”Μου ζεμάτισες την ψυχή”. Δεν ξέρω εσείς τι λέτε, αλλά εάν ακούσετε κάποια στιγμή αυτήν την κουβέντα από ένα ..... αμπελοφάσουλο, από ένα σπαράγγι, από ένα καρότο, μη χάσετε και το μυαλό σας. Δεν τους έχετε κάνει και τίποτα κακό .....Ίσα-ίσα, θα πρέπει να σας χρωστούν ευγνωμοσύνη. Τους προσφέρατε μεγάλη υπηρεσία, επιτρέποντάς τους να διατηρήσουν την ομορφιά (το χρώμα τους) αλλά και την φρεσκάδα, την ικμάδα τους (την γεύση και την υφή τους).Ένα πραγματικό, “αναζωογονητικό spa” στην κουζίνα σας .....
Λίγα μυστικά ακόμα
Υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι για να περάσουμε τα λαχανικά μας από την διαδικασία του ζεματίσματος, ή του b l a n c h i n g, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται (στα γαλλικά ο όρος είναι “blanchir”). Κατ’ αρχήν το ζεμάτισμα μειώνει την δράση των ενζύμων. Έχει αναφερθεί και εδώ μέσα, με την ευκαιρία κάποιων συνταγών, μπορείτε να βρείτε και ένα σωρό αναφορές κάνοντας μία βόλτα στο internet.Πιο “στενού” μαγειρικού ενδιαφέροντος είναι το ίδιο το αποτέλεσμα αυτής της επίδρασης. Τα λαχανικά διατηρούν το χρώμα τους (ή αποκτούν ένα εντονότερο) αλλά και την γεύση τους. Και αυτό όχι μόνον για τα πράσινα λαχανικά. Ένα ζεματισμένο καρότο έχει ένα έντονο χρώμα, που θα το ζήλευε και η “πορτοκαλί επανάσταση” στην Ουκρανία. Επίσης, απομακρύνεται ο αέρας που υπάρχει στα διάκενα των ιστών τους αλλά και μειώνεται το μικροβιακό φορτίο τους.Ο χρόνος που τα ζεματάμε διαφέρει, όχι μόνο ανάλογα με το μέγεθός τους αλλά και με την σκληρότητά τους. Το καρότο, για παράδειγμα, θα χρειασθεί λίγο παραπάνω χρόνο από το μπρόκολο και αυτό από τα σπαράγγια, ενώ τα αμπελόφυλλα πολύ-πολύ λιγότερο (δευτερόλεπτα μόλις). Αλλά, σε όλα, το αποτέλεσμα θα σας καταπλήξει, με το έντονο πορτοκαλί χρώμα και την γλυκιά γεύση στο πρώτο και το βαθυπράσινο και την τραγανή γεύση στο δεύτερο. Εάν σας ενδιαφέρει, μπορείτε εδώ να βρείτε μία λίστα με τους χρόνους που απαιτούνται για το ζεμάτισμα των λαχανικών. Προσοχή, αναφέρεται σε ζεμάτισμα για επακόλουθη κατάψυξη των λαχανικών. Για γαρνιτούρες, ο χρόνο είναι μικρότερος)Στην πραγματικότητα υπάρχουν και άλλοι λόγοι, όπως για παράδειγμα η θερμοκρασία στην οποία γίνεται το ζεμάτισμα ή ακόμα και ο τρόπος που ζεσταίνεται το νερό. Επειδή όμως σε μία κουζίνα οι παράγοντας αυτοί είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό οι ίδιοι, αφήστε να απασχολούν την βιομηχανία που χρησιμοποιεί την μέθοδο σαν ένα βήμα της διαδικασίας συντήρησης τροφίμων.Τι ζεματίζουμε ; Κυρίως λαχανικά, αλλά όχι μόνο. Και φρούτα, και ξηρούς καρπούς. “blanching” είναι και η διαδικασία που δεν υπάρχει νοικοκυρά που δεν έχει ακολουθήσει, αυτή του ξεφλουδίσματος των αμύγδαλων. Εκτός από το ζεμάτισμα στο νερό, υπάρχει και το ζεμάτισμα σε ατμό, μέθοδος που συνιστάται σε κάποια από τα λαχανικά (κυρίως όταν προορίζονται για κατάψυξη και συντήρηση) όπως το μπρόκολο, η κολοκύθα, οι γλυκοπατάτες, κ.α. Υπάρχει και ζεμάτισμα σε μικροκύματα, έρευνες όμως έχουν δείξει ότι ορισμένα ένζυμα δεν αδρανοποιούνται με αυτόν τον τρόπο, συνεπώς δεν είναι και πολύ αποτελεσματικός σαν τρόποςΦυσικά και πρέπει, πριν ζεματίσουμε τα λαχανικά μας (όπως άλλωστε και πριν τα μαγειρέψουμε) να τα έχουμε πλύνει πολύ καλά.Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η αλυσίδα εστιατορίων McDonald's εισήγαγε μία διαδικασία για τις πατάτες τους που την ονόμασαν “blanching”. Αφού καθαριζόταν η πατάτα με μηχανικό τρόπο, προσχνώταν με τα χέρια σε έναν κόφτη απ’ όπου έβγαιναν έτοιμες, για τηγανητές πατάτες. Στη συνέχεια, έπεφταν σε νερό σε θερμοκρασία δωματίου, για 3 με 5 λεπτά για να αποβάλουν το άμυλό τους. Ε, αυτή τη διαδικασία την ονόμασαν “λεύκανση” (“blanching” ) Πηγέςhttp//www.uga.edu/nchfp/how/freeze/blanching.htmlhttp//www.ext.colostate.edu/Pubs/foodnut/09330.htmlhttp//en.wikipedia.org/wiki/Blanching_(cooking)
Blanching (ή, πιό απλά, ζεμάτισμα)
”Μου ζεμάτισες την ψυχή”. Δεν ξέρω εσείς τι λέτε, αλλά εάν ακούσετε κάποια στιγμή αυτήν την κουβέντα από ένα ..... αμπελοφάσουλο, από ένα σπαράγγι, από ένα καρότο, μη χάσετε και το μυαλό σας. Δεν τους έχετε κάνει και τίποτα κακό .....Ίσα-ίσα, θα πρέπει να σας χρωστούν ευγνωμοσύνη. Τους προσφέρατε μεγάλη υπηρεσία, επιτρέποντάς τους να διατηρήσουν την ομορφιά (το χρώμα τους) αλλά και την φρεσκάδα, την ικμάδα τους (την γεύση και την υφή τους).Ένα πραγματικό, “αναζωογονητικό spa” στην κουζίνα σας .....
Λίγα μυστικά ακόμα
Υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι για να περάσουμε τα λαχανικά μας από την διαδικασία του ζεματίσματος, ή του b l a n c h i n g, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται (στα γαλλικά ο όρος είναι “blanchir”). Κατ’ αρχήν το ζεμάτισμα μειώνει την δράση των ενζύμων. Έχει αναφερθεί και εδώ μέσα, με την ευκαιρία κάποιων συνταγών, μπορείτε να βρείτε και ένα σωρό αναφορές κάνοντας μία βόλτα στο internet.Πιο “στενού” μαγειρικού ενδιαφέροντος είναι το ίδιο το αποτέλεσμα αυτής της επίδρασης. Τα λαχανικά διατηρούν το χρώμα τους (ή αποκτούν ένα εντονότερο) αλλά και την γεύση τους. Και αυτό όχι μόνον για τα πράσινα λαχανικά. Ένα ζεματισμένο καρότο έχει ένα έντονο χρώμα, που θα το ζήλευε και η “πορτοκαλί επανάσταση” στην Ουκρανία. Επίσης, απομακρύνεται ο αέρας που υπάρχει στα διάκενα των ιστών τους αλλά και μειώνεται το μικροβιακό φορτίο τους.Ο χρόνος που τα ζεματάμε διαφέρει, όχι μόνο ανάλογα με το μέγεθός τους αλλά και με την σκληρότητά τους. Το καρότο, για παράδειγμα, θα χρειασθεί λίγο παραπάνω χρόνο από το μπρόκολο και αυτό από τα σπαράγγια, ενώ τα αμπελόφυλλα πολύ-πολύ λιγότερο (δευτερόλεπτα μόλις). Αλλά, σε όλα, το αποτέλεσμα θα σας καταπλήξει, με το έντονο πορτοκαλί χρώμα και την γλυκιά γεύση στο πρώτο και το βαθυπράσινο και την τραγανή γεύση στο δεύτερο. Εάν σας ενδιαφέρει, μπορείτε εδώ να βρείτε μία λίστα με τους χρόνους που απαιτούνται για το ζεμάτισμα των λαχανικών. Προσοχή, αναφέρεται σε ζεμάτισμα για επακόλουθη κατάψυξη των λαχανικών. Για γαρνιτούρες, ο χρόνο είναι μικρότερος)Στην πραγματικότητα υπάρχουν και άλλοι λόγοι, όπως για παράδειγμα η θερμοκρασία στην οποία γίνεται το ζεμάτισμα ή ακόμα και ο τρόπος που ζεσταίνεται το νερό. Επειδή όμως σε μία κουζίνα οι παράγοντας αυτοί είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό οι ίδιοι, αφήστε να απασχολούν την βιομηχανία που χρησιμοποιεί την μέθοδο σαν ένα βήμα της διαδικασίας συντήρησης τροφίμων.Τι ζεματίζουμε ; Κυρίως λαχανικά, αλλά όχι μόνο. Και φρούτα, και ξηρούς καρπούς. “blanching” είναι και η διαδικασία που δεν υπάρχει νοικοκυρά που δεν έχει ακολουθήσει, αυτή του ξεφλουδίσματος των αμύγδαλων. Εκτός από το ζεμάτισμα στο νερό, υπάρχει και το ζεμάτισμα σε ατμό, μέθοδος που συνιστάται σε κάποια από τα λαχανικά (κυρίως όταν προορίζονται για κατάψυξη και συντήρηση) όπως το μπρόκολο, η κολοκύθα, οι γλυκοπατάτες, κ.α. Υπάρχει και ζεμάτισμα σε μικροκύματα, έρευνες όμως έχουν δείξει ότι ορισμένα ένζυμα δεν αδρανοποιούνται με αυτόν τον τρόπο, συνεπώς δεν είναι και πολύ αποτελεσματικός σαν τρόποςΦυσικά και πρέπει, πριν ζεματίσουμε τα λαχανικά μας (όπως άλλωστε και πριν τα μαγειρέψουμε) να τα έχουμε πλύνει πολύ καλά.Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η αλυσίδα εστιατορίων McDonald's εισήγαγε μία διαδικασία για τις πατάτες τους που την ονόμασαν “blanching”. Αφού καθαριζόταν η πατάτα με μηχανικό τρόπο, προσχνώταν με τα χέρια σε έναν κόφτη απ’ όπου έβγαιναν έτοιμες, για τηγανητές πατάτες. Στη συνέχεια, έπεφταν σε νερό σε θερμοκρασία δωματίου, για 3 με 5 λεπτά για να αποβάλουν το άμυλό τους. Ε, αυτή τη διαδικασία την ονόμασαν “λεύκανση” (“blanching” ) Πηγέςhttp//www.uga.edu/nchfp/how/freeze/blanching.htmlhttp//www.ext.colostate.edu/Pubs/foodnut/09330.htmlhttp//en.wikipedia.org/wiki/Blanching_(cooking)
Οδηγίες μαγειρέματος
- 1
Κατά πρώτον, πλένουμε προσεκτικά τα λαχανικά για να απομακρύνουμε τυχόν υπολείμματα χώματος, μαραμένα ή σάπια φύλλα, παρουσίες ξένων σωμάτων (κλαδάκια, φύλλα από άλλα είδη), κλπ. Εάν χρειάζονται καθάρισμα (πατάτες, καρότα κ.λ.π), φυσικά αυτό προηγείται.
- 2
Η διαδικασία του b l a n c h i n g θέλει τα λαχανικά να πέφτουν σε νερό που βράζει, όχι όμως και για να βράσουν και τα ίδια, όχι για να μαγειρευτούν. Αφήνουμε τα λαχανικά στο βραστό νερό για μόλις δύο λεπτά, σχεδόν δεν προλαβαίνει να ξαναρχίσει ο βρασμός.
- 3
Εάν είναι κομμένα σε πολύ μικρά κομματάκια (για παράδειγμα κομμένα σε κυβάκια ή “a. b r u n o i s e ”), ο χρόνος είναι ακόμη μικρότερος. Μετά από αυτά τα δυό λεπτά, τα ένζυμα που είναι υπεύθυνα για την αλλαγή του χρώματος και της γεύσης στα λαχανικά, δεν είναι πλέον ενεργά.
- 4
Αφαιρούμε τα λαχανικά από το καυτό νερό, με τη βοήθεια μιάς τρυπητής κουτάλας. Πρέπει να αφαιρέσουμε όλα τα λαχανικά σε σύντομο χρονικό διάστημα, δεν πρέπει να τελευταία να έχουν μείνει στο καυτό νερό πολλή περισσότερη ώρα από τα πρώτα.
- 5
Και τα ρίχνουμε αμέσως σε ένα μπολ με παγωμένο νερό. Ακόμη καλύτερα εάν έχει και παγάκια μέσα. Τα αφήνουμε για 2-3 λεπτά (στην πραγματικότητα, ο χρόνος είναι ανάλογος του χρόνου ζεματίσματος, αλλά εδώ το παραπάνω δεν κάνει κακό)
- 6
Σε περίπτωση που η ποσότητα των λαχανικών είναι μεγάλη, τα ζεματίζουμε σε περισσότερες από μία φορές. Καλόν είναι λαχανικά που απαιτούν διαφορετικό χρόνο ζεματίσματος, να μπαίνουν στο βραστό νερό ξεχωριστά.
- 7
Επίσης, το νερό στο δεύτερο μπολ πρέπει να είναι κρύο. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρειασθεί να το ανανεώσουμε με άλλο (και με άλλα παγάκια) εάν διαπιστώσουμε ότι το προηγούμενο έχει ζεσταθεί.
- 8
Ειδικά με τις πατάτες παρατήρησα ότι το ζεμάτισμα “αναδεικνύει” κάποια σημεία τους που μετά το καθάρισμα / πλύσιμο δεν φαίνονται, πρέπει να έχουν κάποιο πρόβλημα (κτύπημα ; χάλασμα ;). Δείτε στην φωτογραφία πόσο έντονα φαίνονται κάποια μαυρισμένα που δεν ήσαν ορατά πριν το ζεμάτισμα. Δεν ξέρω τι τρέχει, εάν κάποιος το γνωρίζει ας γράψει ένα σχόλιο.
- 9
Τώρα που είναι κρύα, τα βγάζουμε και τα αφήνουμε πάνω σε απορροφητικό χαρτί ή σε μία πετσέτα κουζίνας, που θα απορροφήσουν το περιττό νερό και θα τους επιτρέψουν να στεγνώσουν.
- 10
Τώρα μπορούμε είτε να τα χρησιμοποιήσουμε για τη συνέχεια του μαγειρέματος (και θα διατηρήσουν το φωτεινό τους χρώμα και την αρχική τους γεύση) ή και να τα καταψύξουμε για μελλοντική χρήση. Σε αυτή τη δεύτερη περίπτωση, το στέγνωμά τους πρέπει να είναι πιο καλό και να τα τοποθετήσουμε σε σακούλες που να κλείνουν αεροστεγώς. Στη φωτογραφία, μια και δεν είχα τίποτα να..... διακοσμήσω, φαίνεται να χρησιμοποιώ τις πατάτες αλλά και τα καρότα, ελαφρά ζεματισμένα, σε ένα ταψί κοτόπουλου στο φούρνο. Γιατί όχι.
Λέξεις-κλειδιά
Παρόμοιες συνταγές
Περισσότερες συνταγές













Σχόλια (2)