Μοσχαράκι pastissada. Η παστιτσάδα με μία παμπάλαια συνταγή της Βερόνα! 🥘

Το 489 μ.Χ., η εξοχή κοντά στη Βερόνα, έγινε θέατρο μιας άγριας μάχης, ανάμεσα στα στρατεύματα του πρώτου μη-Ρωμαίου βασιλιά της Ιταλίας, του Οδόακρου και εκείνων του Θεοδώριχου του Μέγα των Οστρογότθων, η οποία έμεινε γνωστή με το όνομα "η μάχη της Βερόνα". Κατά τη διάρκεια της μάχης, εκτός από τις χιλιάδες στρατιωτών, στο πεδίο της μάχης έπεσαν και χιλιάδες άλογα. (την οποία μάχη, παρεμπιπτόντως, κέρδισαν οι Οστρογότθοι του Θεοδώριχου).
Όπως συχνά συμβαίνει μετά τις μάχες, ο εξαθλιωμένος και τσακισμένος από την πείνα λαός που ζούσε κάτω από άθλιες συνθήκες, πήγαινε για μέρες στο πεδίο της μάχης για πλιάτσικο. Συναντώντας τόσα σκοτωμένα ζώα, σκέφτηκαν να μην πάει χαμένο το πολύτιμο κρέας τους. Η εκκλησία, όμως, απαγόρευε στους χριστιανούς να φάνε το κρέας από τα άλογα των βαρβάρων, επειδή για τους λαούς εκείνους δεν ήσαν απλά ζώα για εργασίες, αλλά τα αντιμετώπιζαν ως ιερά σύμβολα της θρησκείας τους.
Τη λύση την έδωσε ο ίδιος ο βασιλιάς Οδόακρος, ο οποίος έδωσε την άδεια να καταναλωθεί το κρέας. Το οποίο, όμως, και πολύ ήταν και είχε αρχίσει να αλλοιώνεται. Για να μπορέσουν να καταναλώσουν αλλά και να διατηρήσουν για καιρό, μια τόσο μεγάλη ποσότητα κρέατος, σκέφτηκαν να το μαρινάρουν σε κρασί, μαζί με άφθονα καρυκεύματα και λαχανικά, ό,τι είχαν στη διάθεσή τους.
Μοσχαράκι pastissada. Η παστιτσάδα με μία παμπάλαια συνταγή της Βερόνα! 🥘
Το 489 μ.Χ., η εξοχή κοντά στη Βερόνα, έγινε θέατρο μιας άγριας μάχης, ανάμεσα στα στρατεύματα του πρώτου μη-Ρωμαίου βασιλιά της Ιταλίας, του Οδόακρου και εκείνων του Θεοδώριχου του Μέγα των Οστρογότθων, η οποία έμεινε γνωστή με το όνομα "η μάχη της Βερόνα". Κατά τη διάρκεια της μάχης, εκτός από τις χιλιάδες στρατιωτών, στο πεδίο της μάχης έπεσαν και χιλιάδες άλογα. (την οποία μάχη, παρεμπιπτόντως, κέρδισαν οι Οστρογότθοι του Θεοδώριχου).
Όπως συχνά συμβαίνει μετά τις μάχες, ο εξαθλιωμένος και τσακισμένος από την πείνα λαός που ζούσε κάτω από άθλιες συνθήκες, πήγαινε για μέρες στο πεδίο της μάχης για πλιάτσικο. Συναντώντας τόσα σκοτωμένα ζώα, σκέφτηκαν να μην πάει χαμένο το πολύτιμο κρέας τους. Η εκκλησία, όμως, απαγόρευε στους χριστιανούς να φάνε το κρέας από τα άλογα των βαρβάρων, επειδή για τους λαούς εκείνους δεν ήσαν απλά ζώα για εργασίες, αλλά τα αντιμετώπιζαν ως ιερά σύμβολα της θρησκείας τους.
Τη λύση την έδωσε ο ίδιος ο βασιλιάς Οδόακρος, ο οποίος έδωσε την άδεια να καταναλωθεί το κρέας. Το οποίο, όμως, και πολύ ήταν και είχε αρχίσει να αλλοιώνεται. Για να μπορέσουν να καταναλώσουν αλλά και να διατηρήσουν για καιρό, μια τόσο μεγάλη ποσότητα κρέατος, σκέφτηκαν να το μαρινάρουν σε κρασί, μαζί με άφθονα καρυκεύματα και λαχανικά, ό,τι είχαν στη διάθεσή τους.
Οδηγίες μαγειρέματος
- 1
Παρατήρησαν λοιπόν ότι κάθε φορά που ξαναέβραζαν το μαριναρισμένο κρέας, αυτό κέρδιζε σε γεύση. Έτσι γεννήθηκε η συνταγή της pastissada, η οποία είχε τόση επιτυχία, ώστε πέρασε στην τοπική κουζίνα και σήμερα είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πιάτα της Βερόνα. Στη συνέχεια εμφανίζεται η βενετσιάνικη εκδοχή της pastizzada, για να περάσει κατόπιν την Αδριατική και να αποτελέσει το φημισμένο κερκυραϊκό πιάτο παστιτσάδα που δεν φτιάχνεται πια με κρέας αλόγου αλλά με μοσχάρι και αργότερα με κοκόρι.
- 2
Το μαρινάρισμα δίνει στο κρέας μία υπέροχη, μεστή, γεύση που θυμίζει έντονα αυτήν του κυνηγιού. Το δε βασανιστικά αργό βράσιμο, το κάνει να λιώνει στο στόμα.
- 3
Θα προσέξετε ότι στη συνταγή δεν υπάρχει ίχνος ντομάτας. Αυτό είναι λογικό αφού η συνταγή είναι παλιά βερονέζικη, με ρίζες σε εποχές που δεν είχε έρθει η ντομάτα από τον Νέο Κόσμο. Ούτε όμως και τα διάφορα κόκκινα πιπέρια που θα μπορούσαν να της δώσουν χρώμα. Έτσι το χρώμα του το φαγητό το παίρνει χάρις στο κόκκινο, δυνατό, κρασί. Το οποίο πρέπει να είναι καλό (αυτό δεν σημαίνει και ακριβό), να είναι ευχάριστο στη γεύση, να πίνεται δηλαδή και σκέτο.
- 4
Σε ένα ευρύχωρο σκεύος (εάν έχετε πήλινο, έστω και από συσκευασία γιαουρτιού, προτιμήστε το, κάνουν όμως και τα άλλα), βάζουμε το κρέας κομμένο σε μεγάλα κομμάτια,
- 5
.το καλύπτουμε εντελώς με το κρασί,
- 6
.προσθέτουμε τα μυρωδικά του (φασκόμηλο, δαφνόφυλλα, κανέλα) και το αφήνουμε στο ψυγείο να μαριναρισθεί και να μαλακώσει.
- 7
Σε περίπτωση που θα χρησιμοποιήσουμε κόκορα θα αρκούσαν 12 με 18 ώρες, για μοσχάρι, όμως, ο χρόνος θα πρέπει να επιμηκυνθεί στις 36 με 48 ώρες, ανάλογα και με το κομμάτι του κρέατος. Θα δείτε στις φωτογραφίες ότι εγώ έκοψα το κρέας σε μέτρια κομμάτια, όχι μεγάλα, και αυτό αποδείχθηκε λάθος, κατέληξαν πολύ μικρά στο τέλος.
- 8
(το κρασί, που θα χρησιμοποιήσουμε στο μαρινάρισμα θα πρέπει να είναι ένα ωραίο μεστό, δυνατό, κόκκινο κρασί, ει δυνατόν με έντονα αρώματα. Δεν έχει νόημα να σας γράφω εδώ τι συνιστούν οι Ιταλοί, ένα καλό Cabernet, που να το πίνετε και σκέτο (πρώτο και κύριο κριτήριο σε αυτές τις περιπτώσεις) είναι πάντα μία πολύ καλή επιλογή).
- 9
Όταν έρθει η στιγμή του μαγειρέματος, βγάζουμε το κρέας από τη μαρινάδα του και το αφήνουμε να στραγγίσει όλα τα υγρά του πίσω στο σκεύος. Θα παρατηρήσετε πόσο έχει αλλάξει το χρώμα του κρέατος προς το σκουρότερο (και θα αντιληφθείτε και πόσο θα έχει βελτιωθεί η γεύση και τα αρώματά του). Κρατούμε στην άκρη τη μαρινάδα.
- 10
Βάζουμε σε μία φαρδιά κατσαρόλα το ελαιόλαδο και το βούτυρο, τα ζεσταίνουμε καλά σε δυνατή φωτιά,
- 11
.και εκεί μέσα ροδίζουμε το σέλερυ, τα καρότα και τα κρεμμύδια, όλα κομμένα σε μικρά κυβάκια.
- 12
Όταν μαραθούν, τα αφαιρούμε με τρυπητή κουτάλα και τα αφήνουμε προσωρινά στην άκρη (για να μη καούν όσο θα ροδίζουμε και το κρέας).
- 13
Καρφώνουμε στα κομμάτια του κρέατος από 1 καρφάκι γαρύφαλλο (σε μεγαλύτερα κομμάτια μπορείτε να βάλετε και 2)
- 14
.και τα αλευρώνουμε καλά από όλες τις πλευρές τους. Εάν δεν του δώσουμε το χρόνο να στραγγίσει καλά, τότε θα πρέπει να ταμπονάρουμε τα κομμάτια με απορροφητικό χαρτί κουζίνας, για να στεγνώσουν.
- 15
Βάζουμε τα αλευρωμένα κομμάτια κρέατος στην κατσαρόλα όπου έχουμε ροδίσει τα λαχανικά, να ροδίσουν και αυτά, στην ίδια δυνατή φωτιά.
- 16
Όπως γίνεται πάντα σε αυτού του είδους τα φαγητά, δεν ροδίζουμε όλο το κρέας μαζί, αλλά σε μικρές ποσότητες, για να μην πέφτει η θερμοκρασία μέσα στην κατσαρόλα. Έτσι, όταν η πρώτη ποσότητα είναι έτοιμη, έχει ροδίσει καλά από όλες τις πλευρές, αφαιρούμε τα κομμάτια του κρέατος,
- 17
.προσθέτουμε λίγο ακόμη ελαιόλαδο και το αφήνουμε για μερικά δευτερόλεπτα να κάψει καλά και μόνον τότε ξεκινούμε να ροδίσουμε την επόμενη ποσότητα. Και αυτό μέχρι εξαντλήσεως όλης της ποσότητας.
- 18
Μόλις πάρουν χρώμα όλα τα κομμάτια του κρέατος από όλες τις πλευρές, χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία κάτω και από το μέτριο (στο 3,5 σε κλίμακα που φθάνει στο 9), προσθέτουμε τα σοταρισμένα λαχανικά και ανακατεύουμε πολύ καλά,
- 19
.σβήνουμε με τρεις κουτάλες κρασί από τη μαρινάδα (αλλά όχι περισσότερο), περιμένουμε για 2-3 λεπτά να εξατμισθεί το αλκοόλ του κρασιού,
- 20
Τρίβουμε τον πάτο της κατσαρόλας για να μαζέψουμε όλες τις κολλημένες νοστιμιές από το σοτάρισμα,
- 21
.και σκεπάζουμε με το καπάκι για να μαγειρεύουμε σε χαμηλή φωτιά για περίπου 1 ώρα.
- 22
Μετά από 55 με 60 λεπτά μαγειρέματος (30 με 35 για τον κόκορα) προσθέτουμε το μισό κρασί της μαρινάδας, μαζί με το φασκόμηλο, την κανέλα, τα δαφνόφυλλα που περιέχει αλλά και τις πρέζες του τριμμένου μοσχοκάρυδου. Παρ’ ότι δεν υπήρχε στην παραδοσιακή συνταγή, εάν θέλετε ακόμη μεγαλύτερη ένταση στο χρώμα του πιάτου, μπορείτε να προσθέσετε τώρα από 1 γεμάτη κουταλιά γλυκό κόκκινο πιπέρι και 1/2 κοφτό κουταλάκι καυτερό κόκκινο πιπέρι.
- 23
Χαμηλώνουμε ακόμη περισσότερο την ένταση στο μάτι (στο 2, μη σας πω και πιο κάτω, πρέπει να σιγοβράζει, ίσα που να εμφανίζονται στην επιφάνεια του υγρού κάποιες διάσπαρτες φυσαλίδες (και όχι γενικευμένες, σε όλη την επιφάνειά του),
- 24
.ξανασκεπάζουμε την κατσαρόλα και συνεχίζουμε το μαγείρεμα σε αυτήν την πολύ χαμηλή θερμοκρασία για άλλες 2,5 με 3 ώρες (άλλη μιάμιση ώρα για τον κόκορα), ανακατεύοντας απαλά κάθε τόσο για να μην κολλήσει το φαγητό (τα λαχανικά κυρίως).
- 25
Κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος προσθέτουμε όποτε χρειασθεί από μία ποσότητα (μία κουτάλα τη φορά) από το υπόλοιπο κρασί της μαρινάδας ή/και από ζωμό κρέατος ή πουλερικών, εάν έχετε στη διάθεσή σας (θα δώσει ένταση στη γεύση του πιάτου). Έτσι για να σας δώσω μία ιδέα, εγώ πρόσθεσα όλη την υπόλοιπη μαρινάδα και επιπλέον 6 κουτάλες (περίπου 350 ml) καυτού ζωμού.
- 26
Παρ’ όλη την προσθήκη και άλλων υγρών και το μαγείρεμα σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία, η σάλτσα θα δέσει σιγά-σιγά και η στάθμη των υγρών στην κατσαρόλα θα κατέβει αισθητά.
- 27
Στο τέλος του μαγειρέματος διορθώνουμε στο αλάτι και προσθέτουμε φρεσκοτριμμένο πιπέρι ανάλογα με τα γούστα μας.
- 28
Δοκιμάζουμε το κρέας. Θα πρέπει να είναι πάρα πολύ τρυφερό, όταν το τρυπούμε με πιρούνι θα πρέπει να τρυπιέται πολύ εύκολα, να “λιώνει” στην κυριολεξία. Αφαιρούμε τότε προσεκτικά, με τρυπητή κουτάλα ή με λαβίδα, τα κομμάτια του μοσχαριού (ή του κόκορα) και τα αφήνουμε σε πιάτο,
- 29
.για να πολτοποιήσουμε μέρος των λαχανικών, είτε με ραβδομίξερ είτε περνώντας τα από σήτα (αφού αφαιρέσουμε βέβαια την κανέλα και τα δαφνόφυλλα), για να πήξουμε τη σάλτσα.
- 30
Μπορούμε να αυξήσουμε και άλλο την πυκνότητα της σάλτσας προσθέτοντας και λίγο αλευράκι αλλά και μία κουταλιά φρέσκο βούτυρο και δένοντάς την για 2 λεπτά, σε δυνατή φωτιά, μέχρι να πετύχουμε την επιθυμητή πυκνότητα.
- 31
Σερβίρουμε σε πιάτα και περιχύνουμε το κρέας με την υπέροχη σάλτσα του.
- 32
Μπορούμε να το συνοδέψουμε με πουρέ πατάτας (αποκτά μία άλλη, αξέχαστη, γεύση χάρις σε αυτήν την υπέροχη σάλτσα) ή με ρύζι ή και νιόκι πατάτας. Η ελληνική (κερκυραϊκή) εξέλιξη του πιάτου, αιώνες μετά, βάζει δίπλα του χοντρό μακαρόνι, εξαιρετικό και έτσι. Η παραδοσιακή συνταγή της Βερόνα το συνοδεύει με πολέντα.
- 33
Εξαιρετικά νόστιμο πιάτο, κατά την άποψή μου ελάχιστα πίσω από το μοσχαράκι μπουργκινιόν που κάναμε πριν από λίγες ημέρες (η Λουίζα πιστεύει ακριβώς το αντίθετο, αλλά τι ξέρει αυτή; Όπου υπάρχει κανέλα...προσκυνάει. Και εδώ υπάρχει μπόλικη...).
- 34
Θυμηθείτε τώρα τι μας περιγράφει ο θρύλος της: “Παρατήρησαν (οι χωρικοί του 489 μ.Χ) ότι κάθε φορά που ξαναέβραζαν το μαριναρισμένο κρέας, αυτό κέρδιζε σε γεύση”. Πράγματι, στον παραδοσιακό τρόπο της pastissada αφήνουμε να σταθεί το φαγητό για 24 ώρες και την επομένη το ξαναβράζουμε, και πάλι πολύ πολύ σιγά, για άλλο ένα 2ωρο – 3ωρο. Το φαγητό να πρέπει σταθεί για άλλες 24 ώρες και μόνο την τρίτη ημέρα, αφού το ζεστάνουμε καλά, ξαναβράζοντάς το για άλλες 1-2 ώρες, μπορούμε να το σερβίρουμε.
- 35
Αυτό βέβαια ισχύει για κρέας αλόγου, εάν το επιχειρήσουμε με μοσχάρι θα διαλυθεί εντελώς. Με τον κόκορα δε…
Λέξεις-κλειδιά
Παρόμοιες συνταγές
Περισσότερες συνταγές
































Σχόλια