"หนมเส้นบาท หน้ามัน ดูกตวย น้ำนักๆ" แปลว่าขนมจีน 1 บาท เอาน้ำหน้าที่มันๆ กระดูก และน้ำซุปเยอะๆ บางทีความแก่บอกได้ด้วยราคาของที่เคยกินในวัยเด็ก ขนมจีนจานละบาทนี่ขายกันในเมือง เวลาเลิกโรงเรียน ส่วนใหญ่เด็กๆ ไม่ซื้อขนมจีนเป็นจาน แต่ซื้อใส่ถุง ได้มาก็จะเอาขนมจีนและน้ำเงี้ยวเทรวมกัน กัดก้นถุงดูด ขนมจีนที่ขายแถวบ้านนอกเคยกินราคาต่ำสุดก็ราคาห้าสิบสตางค์ เสิร์ฟมาในถ้วยสังกะสีสีขาว กับช้อนแกงสีเขียว (แปลกนะ...ไม่มีใครบ่นว่ากินยาก)

เข้าหนมเส้น และหนมเส้น เป็นชื่อเรียกขนมจีนของคนเหนือ เมื่อก่อนตอนไม่มีน้ำขนมจีนแบบอื่นๆ เมื่อพูดถึง หนมเส้น เราเข้าใจได้อย่างเดียวว่าเป็นขนมเส้นน้ำเงี้ยว เดี๋ยวนี้ต้องบอกชื่อน้ำด้วย

ตอนเด็กๆ ถูกย่าปลูกฝังมาเสมอและเชื่อย่าจริงๆ ว่าขนมเส้นน้ำเงี้ยวนี่มันของคนเมืองชัดๆ มันเพี้ยนมาจาก ดอกงิ้ว มาเป็นน้ำเงี้ยว ไม่ทันได้เอะใจว่าข้าวเงี้ยวไม่เห็นมีดอกงิ้ว ทำไมเรียกข้าวเงี้ยว เชื่อย่ามานานจนได้มาอ่านหนังสือฟังผู้รู้เล่าให้ฟังก็เลยรู้ว่า ขนมจีนน้ำเงี้ยวและข้าวเงี้ยวนั้นเป็นของพี่น้องชาวไตใหญ่ ที่เราเอามาอะแด๊ปแอพพลาย แล้วตู่ว่าเป็นของตัวเอง

น้ำเงี้ยวก็เหมือนกับลาบที่มีความแตกต่างไปตามพื้นที่ แต่ละครัว แต่ละจังหวัดมีสูตรเด็ดเคล็ดลับไม่เหมือนกัน เคยอ่านหนังสือบางเล่มบอกว่า น้ำเงี้ยวสูตรเชียงรายใส่ดอกงิ้ว น้ำเงี้ยวสูตรเชียงใหม่ใส่เต้าเจี้ยว สูตรลำปางใส่ถั่วเน่า สูตรแพร่ เป็นแบบน้ำใส ... แต่ส่วนตัวแล้วแอนว่า น้ำเงี้ยวนี่ฟรีสไตล์ ไม่มีอะไรตายตัว สูตรบ้านแอนใส่ทุกอย่าง 55555 สูตรที่บอกต่อไปนี้คือสูตรของที่บ้านค่ะ