समृध्द कोकणखाद्यसंस्कृतीतील हा आणखी एक अप्रतिम पदार्थ. भाजीपेक्षा चटणी सारखा थोडासा वाढला जातो आणि तोंडी लावणे सारखा खाल्ला जातो. आंबटसर, गोड, तिखट अशा भन्नाट मिश्र चवीचा पंचामृत, हा महाराष्ट्रीयन घरी बनवला एक पारंपरिक मराठमोळा पदार्थ आहे.‌ पुरणपोळी-कटाची आमटी ह्याबरोबर भोपळी मिरचीचे पंचामृत अगदी चविष्ट लागते.🥜🥥🌶️🍲🌿

लग्नानंतर माझी पहिलीच वेळ होती सत्यनारायणाची पुजेला बसण्याची आणि पुजेच्या दिवशीच्या अभीकडच्या रिती, जेवणाच्या पध्द्ती, प्रसादाचे प्रमाण अनुभवायची. साग्रसंगित पुजा झाल्यावर, तितकाच साधा मेन्यु असलेला, तरीही परिपुर्ण सात्विक नैवेद्यासाठीचा कांदा-लसूण-विरहीत स्वयंपाक बनवण्यावर आईचा कल असतो. 🤷😊
पुरणपोळी, कटाची आमटी, उकडलेल्या बटाट्याची भाजी, कडव्या वालाची उसळ, लोणची, पापड, चटणी, कोथिंबीर वडी अशा पदार्थांच्या यादीत भोपळी मिरचीचे पंचामृताची पहिल्यांदा ओळख झाली. दिसण्यात हा पदार्थ उजवा नसला तरीही चवीमधे मात्र अव्वल गुण बरे का! :)💁
आतापर्यंत मला फक्त देवपुजेसाठी बनवण्यात येणारे दुध-दही-साखर(गुळ)-मध-तुप हे एकमेव पंचामृत माहित होते. पण हे पंचामृत ही मनात आवडीने सामावले त्या अफलातून चवीमुळे... शुभकार्यासाठी घरी पुरणपोळीचा घाट घातला कि आमच्याकडे हमखास पंचामृत बनवले जाते. 🥘🌿♥️

भोपळी मिरची, शेंगदाणे, खोबरे, काजू आणि मनूका हे महत्वाचे पाच घटक पंचामृतमधे असतात. पण त्यामुळे ह्या पदार्थांला पंचामृत म्हणतात कि काही जण म्हणतात त्याप्रमाणे ह्यामधे पाच वेगवेगळ्या चवी अनुभवायला मिळतात म्हणून पंचामृत संबोधतात ह्याबाबत काही ठोस माहिती मिळू शकली नाही. कुणाला माहित असल्यास त्याबाबत आम्हाला सांगितले तर आनंद होईल.🤷♥️